Ciekawostki

Suplement diety nie jest lekiem - nie leczy, a zapobiega.聽

"Najlepszymi lekarzami na 艣wiecie s膮: doktor dieta, doktor spok贸j i doktor dobry humor."

The best doctors in the world are: Doctor Diet, Doctor Quiet, and Doctor Merryman. (ang.)

Jonathan Swift


Zr贸wnowa偶ona dieta po艂膮czona ze zdrowym stylem 偶ycia nie wymaga suplementacji sk艂adnik贸w od偶ywczych. Jednak w dzisiejszym 艣wiecie, kiedy ka偶dy jest zabiegany i brakuje czasu na wnikliwe czytanie etykiet oraz przeliczanie zawarto艣ci sk艂adnik贸w w po偶ywieniu, suplementy okazuj膮 si臋 niezb臋dne, by zachowa膰 funkcje organizmu. St膮d te偶 wynika zwi臋kszone zapotrzebowanie rynku na produkcj臋 suplement贸w diety.

Suplementy wspieraj膮 zdrowie, ale nie s膮 lekami
Informacje, jakie mo偶na znale藕膰 na temat suplement贸w, s膮 cz臋sto sprzeczne, a jeszcze cz臋艣ciej brak im solidnych podstaw naukowych i pe艂nych wniosk贸w lub te偶 s膮 one pomini臋te w opisie. Pierwsz膮 kwesti膮, jak膮 nale偶y wyja艣ni膰, jest fakt, 偶e prawid艂owo stosowane kapsu艂ki z witaminami i minera艂ami, czyli tak, jak okre艣li艂 producent suplement贸w diety, nie stanowi膮 zagro偶enia dla organizmu. R贸偶ni膮 si臋 od lekarstw tym, 偶e nie s膮 przeznaczone wy艂膮cznie dla os贸b, kt贸re cierpi膮 z powodu dolegliwo艣ci zdrowotnych. Kiedy w gr臋 wchodzi na tyle powa偶ny niedob贸r sk艂adnik贸w mineralnych i witamin, 偶e powoduje on zaburzenia pracy organizmu, nale偶y skonsultowa膰 z lekarzem dawk臋 i czas przyjmowania suplementu. Warto tak偶e poszuka膰 przyczyny tak g艂臋bokiej redukcji poziomu mikroelement贸w i spr贸bowa膰 naprawi膰 swoje nawyki 偶ywieniowe przy jednoczesnym d艂ugoterminowym przyjmowaniu suplement贸w.聽


Badania i wnioski, czyli jak nie ba膰 si臋 suplement贸w
Naukowcy zrzeszeni w European Nutraceutical Association stworzyli raport, kt贸ry ma pom贸c zrozumie膰 istot臋 przyjmowania suplement贸w diety. Ta rozpowszechniana w Polsce przez Krajow膮 Rad臋 Suplement贸w i Od偶ywek broszura obejmuje analiz臋 dotychczas przeprowadzonych bada艅 pod k膮tem poprawno艣ci wniosk贸w, jakie by艂y z nich wyci膮gane. Autorzy raportu podwa偶aj膮 cz臋艣膰 z nich, a przede wszystkim negatywnie oceniaj膮 przekazy medialne, w kt贸rych wnioski zosta艂y uproszczone, a tym samym zafa艂szowane.聽
Krytyka dotyczy na przyk艂ad specyficznej, niereprezentatywnej pr贸by badawczej, w kt贸rej suplementacja nie osi膮gn臋艂a spodziewanych rezultat贸w. Osoby, kt贸re wzi臋艂y udzia艂 w testach, nie tylko na przyk艂ad pracowa艂y w szczeg贸lnie obci膮偶aj膮cych warunkach lub pali艂y tyto艅, ale tak偶e dawki witamin, kt贸re im podawano, znacznie przewy偶sza艂y optymalny dla zdrowia poziom, mo偶liwy jednocze艣nie do osi膮gni臋cia diet膮. Ponadto, spo艣r贸d szerokich wniosk贸w, jakie wyci膮gni臋to z pr贸b, czasem podkre艣lany jest fakt, 偶e suplementacja niekt贸rych witamin nie przynios艂a 偶adnych efekt贸w w艣r贸d kobiet, cho膰 w grupie m臋偶czyzn wyra藕nie obni偶y艂a poziom 艣miertelno艣ci na przestrzeni 7,5 lat. Przyczyn膮 takiej rozbie偶no艣ci by艂o to, 偶e u wi臋kszo艣ci kobiet, jeszcze przed rozpocz臋ciem pr贸b, poziom suplementowanych w badaniu sk艂adnik贸w by艂 na odpowiednim, wy偶szym ni偶 u m臋偶czyzn, poziomie. Jest to zarazem potwierdzenie faktu, 偶e suplementy diety, je艣li s膮 przyjmowane w odpowiednich dawkach, nie stanowi膮 zagro偶enia dla zdrowia, bo nie prowadz膮 do nadwy偶ki minera艂贸w w organizmie.

Zach臋camy Pa艅atwa do zapoznania si臋 z tre艣ci膮 broszury Krajowej Rady Suplement贸w i Od偶ywek pt. "Suplementy diety - Przewodnik przez d偶ungl臋 sprzecznych opinii".

Klinkij tu by przeczyta膰 broszur臋 informacyjn膮.

Jest to wydanie polskie broszury ENA we wsp贸艂pracy z KRSIO (Krajow膮 Rad膮 Suplement贸w i Od偶ywek).聽

Wydawca: European Nutraceutical Association (ENA), Muensterberg 1, P.O. Box 632, CH-4010 Basel, Switzerland Tel.: +41 (61) 302 0490, Fax +41 (61) 302 0491 Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczy膰, konieczne jest w艂膮czenie w przegl膮darce obs艂ugi JavaScript., www.enaonline.org Redaktor Naczelny: Dr. Peter Prock (ViSdP), ENA T艂umaczenie: Tadeusz Dzie艂ak Pierwsze wydanie: 2012 ISBN 978-3-9523527-9-3 漏 European Nutraceutical Association (ENA) 2014 Titelfoto: 漏 Bernd Ege - Fotolia.com

Czym s膮 suplementy diety?

Trudno jest jednoznacznie okre艣li膰 definicj臋 suplement贸w diety. Preparaty te s膮 nieustannie poddawane badaniom, a ich sk艂ad i znaczenie dla ludzkiego zdrowia wzbudza kontrowersje w艣r贸d dietetyk贸w, lekarzy oraz farmaceut贸w. Co wi臋cej, do tej pory nie okre艣lono, jak du偶a ilo艣膰 witamin oraz sk艂adnik贸w mineralnych w diecie jest ca艂kowicie bezpieczna.

Ka偶dy suplement diety jest traktowany jako preparat, kt贸ry stanowi cenne 藕r贸d艂o sk艂adnik贸w od偶ywczych oraz substancji o dzia艂aniu fizjologicznym. Suplementy diety mog膮 zosta膰 wprowadzone do obrotu w postaci kapsu艂ek, tabletek, saszetek z proszkiem lub ampu艂ek z p艂ynem, kt贸re mo偶na spo偶ywa膰 w 艣ci艣le okre艣lonych ilo艣ciach. Zgodnie z definicj膮 suplement贸w diety 艣rodki te mog膮 by膰 stosowane przede wszystkim w贸wczas, gdy z r贸偶nych przyczyn nie mo偶emy dostarcza膰 organizmowi zalecanej liczby witamin b膮d藕 minera艂贸w w diecie.

Mo偶na zetkn膮膰 si臋 tak偶e z bardziej urz臋dowymi definicjami suplement贸w diety. Zgodnie z ustaw膮 o bezpiecze艅stwie 偶ywno艣ci oraz 偶ywienia z dnia 25 sierpnia 2006 roku, suplementy diety to preparaty, kt贸re maj膮 na celu przede wszystkim uzupe艂nianie diety. 艢rodki te stanowi膮 skoncentrowane 藕r贸d艂o minera艂贸w, witamin oraz innych zwi膮zk贸w, kt贸re mo偶na spo偶ywa膰 w okre艣lonych ilo艣ciach w celu osi膮gni臋cia odpowiedniego efektu od偶ywczego. W ustawie tej wyra藕nie jednak podkre艣lono, 偶e suplementy diety nie posiadaj膮 w艂a艣ciwo艣ci 艣rodk贸w leczniczych (w 艣wietle przepis贸w prawa farmaceutycznego). Nie mog膮 by膰 wi臋c stosowane do zwalczania chor贸b 鈥 leki maj膮 udowodniony potencja艂 terapeutyczny i s膮 poddawane badaniom klinicznym. Suplementy diety w przeciwie艅stwie do lek贸w nie s膮 natomiast rejestrowane jako produkty lecznicze. Co wi臋cej, ich sk艂ad cz臋sto jest zmienny i zale偶y od koniunktury rynkowej.

Suplementy diety mog膮 by膰 preparatami na bazie witamin, sk艂adnik贸w mineralnych b膮d藕 innych zwi膮zk贸w, kt贸re odznaczaj膮 si臋 konkretnymi w艂a艣ciwo艣ciami od偶ywczymi lub fizjologicznymi. Oznacza to, 偶e suplement diety mo偶e zawiera膰 nie tylko witaminy czy sk艂adniki mineralne, ale tak偶e aminokwasy, lecytyn臋, b艂onnik czy okre艣lone kwasy t艂uszczowe. Poza tym mog膮 by膰 wzbogacane r贸wnie偶 o zwi膮zki pochodzenia ro艣linnego lub zwierz臋cego, takie jak chrz膮stka z rekina czy koenzym Q10.

Stosowanie suplement贸w diety wi膮偶e si臋 z osi膮gni臋ciem okre艣lonych korzy艣ci. Produkty te mog膮 nie tylko od偶ywia膰 organizm czy uzupe艂nia膰 codzienn膮 diet臋 w cenne sk艂adniki od偶ywcze, ale mog膮 tak偶e poprawia膰 koncentracj臋 i pami臋膰, dodawa膰 si艂 witalnych czy nawet chroni膰 organizm przed wp艂ywem niekorzystnych czynnik贸w, takich jak zanieczyszczenie powietrza czy promieniowanie UV. Suplementy mog膮 sta膰 si臋 znakomit膮 alternatyw膮 dla diety, zw艂aszcza dla os贸b, kt贸re nie dbaj膮 o w艂a艣ciwie zbilansowany jad艂ospis. Co wi臋cej, witaminy, minera艂y oraz zwi膮zki znajduj膮ce si臋 w sk艂adzie suplement贸w diety dodatkowo bior膮 udzia艂 w wielu r贸偶nych procesach biologicznych, kt贸re zachodz膮 w ludzkim organizmie. Mog膮 wspomaga膰 prac臋 uk艂adu nerwowego, sercowo-naczyniowego czy kostnego.

Ka偶dy z nas stara si臋 dba膰 o swoje zdrowie. Aby zdrowo si臋 od偶ywia膰 powinni艣my zwraca膰 szczeg贸ln膮 uwag臋 na sk艂ad spo偶ywanych pokarm贸w i na zawarte w nich sk艂adniki od偶ywcze. Liczy膰 kalorie, ale tak偶e stara膰 si臋 pilnowa膰 p贸r posi艂k贸w. Chcemy jak najlepiej dla siebie i swoich bliskich, jednak wysoko przetworzona 偶ywno艣膰 i jedzenie w po艣piechu sprawiaj膮, 偶e w przyjmowanym pokarmie albo brakuje cennych substancji od偶ywczych (mi臋dzy innymi witamin i minera艂贸w), albo s膮 one s艂abo przyswajane. Rozwi膮zania tej sytuacji szukamy w suplementach diety.

Suplement, czyli uzupe艂nienie
Na opakowaniach wszystkich suplement贸w diety znajdujemy napis 鈥濸rodukt nie mo偶e by膰 stosowany jako substytut zr贸偶nicowanej diety鈥. To bardzo wa偶na informacja, kt贸ra m贸wi o charakterze 艣rodk贸w, kt贸re maj膮 uzupe艂ni膰 nasz膮 diet臋 o sk艂adniki, kt贸re przyswajamy z trudem, lub kt贸re wyst臋puj膮 w niewielkich ilo艣ciach w naszej diecie. Uzupe艂ni膰 nie znaczy zamieni膰. Zr贸wnowa偶ona dieta, czyli taka, w kt贸rej znajduje si臋 du偶o 艣wie偶ych owoc贸w i warzyw, produkt贸w surowych lub gotowanych na parze, nisko przetworzonych, nigdy nie zostanie zast膮piona przyjmowaniem gar艣ci tabletek, zawieraj膮cych witaminy czy minera艂y. Wi臋cej 鈥 wiele suplement贸w (szczeg贸lnie w formie tabletek) zawiera substancje niepotrzebne dla organizmu, kt贸rych oczyszczeniem zajmuje si臋 w膮troba. W膮troba jest organem, kt贸ry nie przepuszcza do krwioobiegu substancji, mog膮cych zaszkodzi膰 organizmowi. Oczyszczaj膮c krew, 鈥瀦atruwa鈥 sama siebie. Przyjmowanie wielu tabletek sprawia, 偶e praca tego wa偶nego organu b臋dzie nastawiona na zatrzymanie dalszego obiegu zb臋dnych substancji, koniecznych do stworzenia 鈥瀗o艣nika鈥 suplementu.聽

鈥濻uplement diety to produkt z艂o偶ony z substancji od偶ywczych i traktowany jako uzupe艂nienie normalnej 偶ywno艣ci. Jest to skoncentrowane 藕r贸d艂o witamin, minera艂贸w lub innych substancji. Wyprodukowano go w formie umo偶liwiaj膮cej dawkowanie (w tabletkach, kapsu艂kach, proszku czy p艂ynie).鈥

Suplementacja diety to uzupe艂nienie codziennej diety w sk艂adniki, kt贸rych nie dostarczamy w po偶ywieniu, a kt贸re niezb臋dne s膮 do prawid艂owego funkcjonowania organizmu. Czy potrzebujemy wi臋c suplement贸w diety? Nie, je艣li od偶ywiamy si臋 zdrowo, a nasza codzienna dieta jest idealnie zbilansowana. Wyj膮tek stanowi膮 ludzie chorzy, kt贸rych organizm z powod贸w choroby nie jest w stanie przyswoi膰 niekt贸rych substancji w wystarczaj膮cej ilo艣ci. Do takich os贸b kierowane s膮 nie suplementy diety a 偶ywno艣膰 specjalnego przeznaczenia medycznego (kt贸r膮 r贸wnie偶 produkuje firma IOC). Perfekcyjnie zbilansowana dieta jest niestety marzeniem wielu z nas. W dzisiejszych, 鈥瀦abieganych鈥 czasach, ci臋偶ko po艣wi臋ci膰 jest 偶ywieniu dostatecznie wiele staranno艣ci, ci臋偶ko jada膰 systematycznie posi艂ki o sta艂ych porach 5 razy dziennie, tym bardziej bilansowa膰 ka偶dy posi艂ek tak, by jego kaloryczno艣膰 i zawarto艣膰 by艂a odpowiednia. Z bada艅 wynika, 偶e 5 posi艂k贸w dziennie jada niespe艂na 10% z nas. Aby posi艂ek by艂 dobrze przyswojony przez organizm, nale偶y 偶u膰 kawa艂ki pokarmu ok. 40 razy. Kto dzi艣 z nas tak robi? Na pomoc pozosta艂ym przychodz膮 wi臋c producenci 偶ywno艣ci funkcjonalnej (偶ywno艣ci wzbogaconej, suplement贸w diety, 艣rodk贸w spo偶ywczych specjalnego przeznaczenia medycznego i 偶ywieniowego).

Suplementacja nie jest wi臋c potrzeba nikomu, kto jada systematycznie 5 razy dziennie, kogo posi艂ki s膮 dobrze zbilansowane, 偶ywno艣膰 nie jest wysoko przetworzona, a ka偶dy k臋s prze偶uwa przynajmniej 40 razy a jego 偶ycie nie jest nara偶one na nadmierny stres鈥 komu艣, kto jada i 偶yje wi臋c zdrowo.

ul. Abrahama 1A, 80-307 Gda艅sk, Polska
+48 58 710 24 64