Sprzedaz suplementow poprzez strony internetowe

Prezentacja suplement贸w diety w aptekach internetowych po 13 grudnia 2014

Przede wszystkim nale偶y podkre艣li膰, i偶 suplementy diety s膮 偶ywno艣ci膮, dlatego zagadnienie ich prezentacji w odniesieniu do sprzeda偶y na odleg艂o艣膰 powinno by膰 rozpatrywane w kontek艣cie regulacji odnosz膮cych si臋 do 艣rodk贸w spo偶ywczych. Wynika to z brzmienia art. 3 ust. 3 ustawy o bezpiecze艅stwie 偶ywno艣ci i 偶ywienia, jak r贸wnie偶 art. 2 lit. a dyrektywy 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie zbli偶enia ustawodawstw Pa艅stw Cz艂onkowskich odnosz膮cych si臋 do suplement贸w 偶ywno艣ciowych. Do suplement贸w diety nie znajduj膮 zastosowania zasady prawa farmaceutycznego. Produkty te podlegaj膮 wymogom prawa 偶ywno艣ciowego, z kt贸rych na szczeg贸ln膮 uwag臋 zas艂uguj膮 regulacje dotycz膮ce oznakowania, prezentacji i reklamy.

Od 13 grudnia 2014 r. zacz臋艂o obowi膮zywa膰 rozporz膮dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 pa藕dziernika 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat 偶ywno艣ci. Jednym z nowych wymog贸w jest regulacja kwestii sprzeda偶y na odleg艂o艣膰, w tym tak偶e sklep贸w i aptek internetowych. Nowo艣ci膮 jest fakt, 偶e informacje dost臋pne dla konsumenta jeszcze przed dokonaniem przez niego zakupu, zosta艂y wprost obj臋te przepisami wskazanego aktu prawnego. Ju偶 w preambule do rozporz膮dzenia nr 1169/2011 czytamy, i偶: 鈥Aby zapewni膰 przekazywanie informacji na temat 偶ywno艣ci, konieczne jest uwzgl臋dnienie wszystkich sposob贸w dostarczania 偶ywno艣ci konsumentom, w tym sprzeda偶y 偶ywno艣ci za po艣rednictwem 艣rodk贸w porozumiewania si臋 na odleg艂o艣膰. Chocia偶 jasne jest, 偶e wszelka 偶ywno艣膰 dostarczana za po艣rednictwem sprzeda偶y na odleg艂o艣膰 powinna spe艂nia膰 te same wymogi informacyjne co 偶ywno艣膰 sprzedawana w sklepach, konieczne jest jasne stwierdzenie, 偶e w takich przypadkach odpowiednie obowi膮zkowe informacje na temat 偶ywno艣ci powinny by膰 r贸wnie偶 dost臋pne przed ostatecznym dokonaniem zakupu鈥 (punkt 27 preambu艂y).

Informacje obowi膮zkowe

Zagadnienie sprzeda偶y na odleg艂o艣膰 ustawodawca unijny rozwija w art. 14 rozporz膮dzenia nr 1169/2011. Zgodnie z nim w przypadku 偶ywno艣ci opakowanej oferowanej do sprzeda偶y za po艣rednictwem 艣rodk贸w porozumiewania si臋 na odleg艂o艣膰 (tj. 鈥 zgodnie z definicj膮 legaln膮 - wszelkich 艣rodk贸w, kt贸re bez jednoczesnej fizycznej obecno艣ci dostawcy i konsumenta mog膮 by膰 wykorzystane do zawarcia umowy mi臋dzy tymi stronami) obowi膮zkowo nale偶y wskaza膰 nast臋puj膮ce informacje: nazw臋 偶ywno艣ci, wykaz sk艂adnik贸w, w tym sk艂adniki i substancje mog膮ce powodowa膰 alergie i reakcje nietolerancji, ilo艣膰 okre艣lonych sk艂adnik贸w lub kategorii sk艂adnik贸w (w odpowiednich przypadkach), ilo艣膰 netto 偶ywno艣ci, wszelkie specjalne warunki przechowywania lub warunki u偶ycia, jak r贸wnie偶 nazw臋 lub firm臋 i adres podmiotu odpowiedzialnego za produkt. Je偶eli 艣rodek spo偶ywczy zawiera wi臋cej ni偶 1,2% alkoholu obj臋to艣ciowo, nale偶y r贸wnie偶 obowi膮zkowo wskaza膰 jego zawarto艣膰. Co wi臋cej, w okre艣lonych przypadkach (wskazanych w art. 26 rozporz膮dzenia nr 1169/2011) nale偶y dodatkowo wskaza膰 kraj lub miejsce pochodzenia. Zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporz膮dzenia nr 1169/2011 jedynie dane dotycz膮ce daty minimalnej trwa艂o艣ci i terminu przydatno艣ci do spo偶ycia nie musz膮 by膰 wskazywane przy internetowej informacji o 艣rodku spo偶ywczym. Jest to o tyle zasadne, 偶e na stronach internetowych nie s膮 prezentowane konkretne produkty, kt贸re konsument nabywa i spo偶ywa, ale ich 鈥瀝eprezentant鈥.

Zgodnie z now膮 regulacj膮, wy偶ej wskazane informacje musz膮 by膰 dost臋pne dla konsumenta przed ostatecznym dokonaniem zakupu. W zwi膮zku z tym, musz膮 znajdowa膰 si臋 w materia艂ach towarzysz膮cych sprzeda偶y na odleg艂o艣膰 lub by膰 dostarczane z u偶yciem innych w艂a艣ciwych 艣rodk贸w wyra藕nie okre艣lonych przez dany podmiot dzia艂aj膮cy na rynku spo偶ywczym. W tym kontek艣cie wa偶ne jest, aby konsument mia艂 dost臋p do wszystkich informacji przed ostatecznym dokonaniem zakupu, co nale偶a艂oby rozumie膰, i偶 musi to mie膰 miejsce przed dokonaniem p艂atno艣ci. Wymagane informacje powinny by膰 dla konsumenta 艂atwo dost臋pne. Wym贸g ten w praktyce nie jest jednak jednoznaczny i mo偶e przysparza膰 pewnych problem贸w interpretacyjnych Dotyczy to zw艂aszcza mo偶liwo艣ci zamieszczania informacji wymaganych w art. 14 rozporz膮dzenia nr 1169/2011 nie bezpo艣rednio na stronie apteki on-line, ale poprzez odes艂anie (podanie linku) do strony internetowej producenta, na kt贸rej informacje te s膮 dost臋pne. W tym miejscu warto wskaza膰 na wyrok Trybuna艂u Sprawiedliwo艣ci Unii Europejskiej wydany 5 lipca 2012 r. w sprawie C-49/11, w kt贸rej Trybuna艂 stwierdzi艂, i偶: 鈥informacje zawarte na stronie internetowej sprzedawcy s膮 dost臋pne wy艂膮cznie za pomoc膮 linku przekazanego konsumentowi, informacje te nie s膮 鈥瀙rzekazane鈥 temu konsumentowi ani nie s膮 one 鈥瀘trzymane鈥 przez niego w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 97/7 (obecnie uchylonej przez dyrektyw臋 2011/83/UE 鈥 przyp. autora).

Nowo艣ci膮 jest ustanowiony w art. 14 ust.1 lit. b) rozporz膮dzenia nr 1169/2011 obowi膮zek zapewnienia konsumentowi dost臋pno艣ci wszystkich obowi膮zkowych danych tak偶e w momencie dostawy. Wi臋kszo艣膰 z nich znajduje si臋 zazwyczaj bezpo艣rednio na etykiecie lub opakowaniu produktu. Je艣li jednak producent nie zamie艣ci艂 wymaganych informacji, obowi膮zkiem sprzedawcy (apteki internetowej), jest podanie tych informacji, np. w dodatkowych ulotkach lub folderach informacyjnych do艂膮czanych do produktu. Warto r贸wnie偶 podkre艣li膰, i偶 obowi膮zkowe informacje na temat 偶ywno艣ci nale偶y dostarcza膰 bez obci膮偶ania konsument贸w jakimikolwiek dodatkowymi kosztami.

Informacje dodatkowe- teksty marketingowe

Cz臋sto zdarza si臋, 偶e apteki on-line zamieszczaj膮 w opisach suplement贸w diety wi臋cej informacji zach臋caj膮cych do nabycia produktu, ni偶 sam producent na etykiecie lub opakowaniu produktu. Takie metody le偶膮 w interesie internetowych aptekarzy, jako element zwi臋kszaj膮cy atrakcyjno艣膰 produktu, a co za tym idzie, wyniki sprzeda偶y. Podmiot wprowadzaj膮cy suplement diety na rynek powinien jednak pami臋ta膰, i偶 o艣wiadczenia powinny spe艂nia膰 wymogi Rozporz膮dzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie o艣wiadcze艅 偶ywieniowych i zdrowotnych dotycz膮cych 偶ywno艣ci. Dozwolone jest stosowanie jedynie zatwierdzonych o艣wiadcze艅 wpisanych do odpowiedniego wykazu oraz tzw. o艣wiadcze艅 z listy pending, tj. o艣wiadcze艅 oczekuj膮cych na zatwierdzenie Komisji (por. rejestr dost臋pny na stronie http://ec.europa.eu/nuhclaims/i). Ta druga grupa o艣wiadcze艅 ma szczeg贸lne znaczenie w przypadku suplement贸w diety, poniewa偶 dotyczy substancji i sk艂adnik贸w ro艣linnych, kt贸re s膮 cz臋sto g艂贸wnym sk艂adnikiem aktywnym suplement贸w diety. Nale偶y te偶 zwr贸ci膰 uwag臋, 偶e w praktyce nierzadko zdarza si臋, i偶 na stronach internetowych aptek lub drogerii w opisie suplementu diety w opisach produkt贸w zamieszcza si臋 dozwolone o艣wiadczenie, ale brak jest informacji dodatkowych, kt贸re powinny mu towarzyszy膰.. Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 2 rozporz膮dzenia nr 1924/2006, o艣wiadczenia zdrowotne s膮 dopuszczalne jedynie pod warunkiem umieszczenia nast臋puj膮cych informacji przy etykietowaniu, a je偶eli nie wyst臋puje ono - przy prezentacji i w reklamie: stwierdzenie wskazuj膮ce na znaczenie zr贸wnowa偶onego sposobu 偶ywienia i zdrowego trybu 偶ycia, ilo艣膰 艣rodka spo偶ywczego i poziom jego spo偶ycia niezb臋dny do uzyskania korzystnego dzia艂ania, o kt贸rym m贸wi dane o艣wiadczenie, w stosownych przypadkach, stwierdzenie skierowane do os贸b, kt贸re powinny unika膰 danego 艣rodka spo偶ywczego i odpowiednie ostrze偶enie w przypadku produkt贸w, kt贸re mog膮 stanowi膰 zagro偶enie dla zdrowia, je偶eli s膮 spo偶ywane w nadmiarze. Co wi臋cej, w kontek艣cie szeroko stosowanych w oznakowaniu suplement贸w diety o艣wiadcze艅 odnosz膮cych si臋 do zmniejszenia ryzyka choroby, nale偶y wskaza膰 tak偶e na art. 14 ust. 2 rozporz膮dzenia nr 1924/2006, zgodnie z kt贸rym w przypadku o艣wiadcze艅 o zmniejszeniu ryzyka choroby przy etykietowaniu, a je艣li ono nie wyst臋puje - w prezentacji lub w reklamie, zamieszcza si臋 r贸wnie偶 stwierdzenie, 偶e istnieje wiele czynnik贸w ryzyka choroby, kt贸rej dotyczy o艣wiadczenie, i 偶e zmiana jednego z tych czynnik贸w ryzyka mo偶e wywiera膰 korzystny wp艂yw lub nie wywiera膰 go.

Ze sprzeda偶膮 i prezentacj膮 suplement贸w diety w aptekach on-line, wi膮偶e si臋 jeszcze jedno wa偶ne ryzyko prawne, na kt贸re nale偶y zwr贸ci膰 tu uwag臋. Cz臋sto na stronach internetowych aptek, gdzie sprzedawane s膮 r贸wnie偶 leki, suplementy diety s膮 przedstawione w podobny spos贸b, jak produkty lecznicze. Przyk艂adowo, w zak艂adce o tytule 鈥濴eki i tabletki na przezi臋bienie鈥, obok produkt贸w leczniczych prezentowane s膮 tak偶e suplementy diety. Internetowi sprzedawcy powszechnie stosuj膮 tak偶e okre艣lenia typu: 鈥瀙olecany zw艂aszcza w okresie zwi臋kszonej zachorowalno艣ci na gryp臋 i przezi臋bienie鈥. Tego rodzaju prezentacja niesienie za sob膮 podw贸jne ryzyko. Po pierwsze, mo偶e by膰 uznana za naruszaj膮c膮 art. 46 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 46 ust. 2 ustawy o bezpiecze艅stwie 偶ywno艣ci i 偶ywienia, kt贸ry stanowi, 偶e prezentacja i reklama 艣rodka spo偶ywczego nie mo偶e przypisywa膰 艣rodkowi spo偶ywczemu w艂a艣ciwo艣ci zapobiegania chorobom lub ich leczenia, albo odwo艂ywa膰 si臋 do takich w艂a艣ciwo艣ci (鈥)鈥. Po drugie za艣, powstaje ryzyko kwalifikacji tak prezentowanego suplementu diety jako produktu leczniczego.

W celu zatem zminimalizowania ryzyka takiej kwalifikacji nale偶y d膮偶y膰 do jasnego rozdzielenia w opisach sprzeda偶y suplement贸w diety od lek贸w, co mo偶e mie膰 miejsce m.in. poprzez prezentowanie lek贸w i suplement贸w diety w odr臋bnych zak艂adkach na stronach internetowych lub wyra藕nie wyszczeg贸lnienie obu tych kategorii produktowych, a tak偶e unikanie termin贸w w艂a艣ciwych i charakterystycznych dla prezentacji lek贸w, np. zamiast okre艣lenia 鈥瀌awkowanie鈥 - 鈥瀦alecana porcja鈥.

Autorki:

Dr Agnieszka Szymecka-Weso艂owska

Paulina Szczypkowska

Centrum Prawa 呕ywno艣ciowego A. Szymecka-Weso艂owska, D. Szostek sp.j

www.food-law.pl

Cz艂onek Rady Eksperckiej Krajowej Rady Suplement贸w i Od偶ywek

ul. Abrahama 1A, 80-307 Gda艅sk, Polska
+48 58 710 24 64